Xem Nhiều 1/2023 #️ Phát Triển Thị Trường Cho Vay Tiêu Dùng An Toàn, Lành Mạnh # Top 4 Trend | Theindochinaproject.com

Xem Nhiều 1/2023 # Phát Triển Thị Trường Cho Vay Tiêu Dùng An Toàn, Lành Mạnh # Top 4 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về Phát Triển Thị Trường Cho Vay Tiêu Dùng An Toàn, Lành Mạnh mới nhất trên website Theindochinaproject.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

(thitruongtaichinhtiente.vn) – Bài viết tìm hiểu một số điểm mới quy định tại Thông tư 18 nhằm hạn chế nợ xấu từ hoạt động cho vay tiêu dùng, giảm rủi ro, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng, đồng thời tăng cường trách nhiệm trong cho vay của các tổ chức tài chính.

Tóm tắt: Trong những năm qua, hành lang pháp lý quản lý thị trường cho vay tiêu dùng không ngừng được hoàn thiện. Trong đó, Thông tư 18/2019/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 43/2016/TT-NHNN quy định cho vay tiêu dùng của công ty tài chính có hiệu lực từ ngày 1/1/2020 (Thông tư 18) được kỳ vọng sẽ giúp thị trường cho vay tiêu dùng phát triển lành mạnh hơn. Bài viết tìm hiểu một số điểm mới quy định tại Thông tư 18 nhằm hạn chế nợ xấu từ hoạt động cho vay tiêu dùng, giảm rủi ro, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng, đồng thời tăng cường trách nhiệm trong cho vay của các tổ chức tài chính.

Developing a safe and sound consumer lending market

Abstract: Over the past years, legal framework for the management of consumer lending market has been continuously improved. In which, Circular 18/2019 / TT-NHNN amending and supplementing a number of articles of Circular No. 43/2016 / TT-NHNN  on consumer lending of financial companies, effective from January 1st  2020 (Circular 18) is expected to make the consumer lending market develop healthier. The article explores some new points specified in Circular 18 in order to limit bad debt from consumer lending activities, reduce risks, protect the legitimate interests of customers  and strengthen liability of financial institutions in lending activities.

Tại Điều 3 Thông tư 43/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 về cho vay tiêu dùng của Công ty tài chính quy định: “Cho vay tiêu dùng là việc công ty tài chính cho vay bằng đồng Việt Nam đối với khách hàng là cá nhân nhằm đáp ứng nhu cầu vốn mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ cho mục đích tiêu dùng của khách hàng, gia đình của khách hàng đó”.

Tín dụng tiêu dùng có vai trò quan trọng với người dân, doanh nghiệp và cả nền kinh tế. Với người dân, tài chính tiêu dùng đáp ứng nhu cầu thiết thực hàng ngày và làm cho quản lý tài chính cá nhân tốt hơn. Đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ khó tiếp cận vốn thì tài chính tiêu dùng đáp ứng về vốn và giúp các hộ kinh doanh này quay vòng đồng vốn nhanh hơn để thúc đẩy sản xuất kinh doanh. Còn với nền kinh tế, tiêu dùng cá nhân đang chiếm 67-78% GDP nên tín dụng tiêu dùng có vai trò quan trọng, góp phần phát triển thị trường tài chính và giảm tình trạng tín dụng đen.

Những năm qua, hoạt động cho vay tiêu dùng tại Việt Nam phát triển khá mạnh, với sự tham gia tích cực của nhiều tổ chức tín dụng (TCTD), đặc biệt là các công ty tài chính (CTTC). Dù còn ở mức khiêm tốn nhưng tổng dư nợ tín dụng tiêu dùng và tỷ trọng tín dụng tiêu dùng so với tổng tín dụng đối với nền kinh tế đều đã tăng đáng kể với mức tăng trưởng trung bình 20%/năm. Về thị phần, dư nợ cho vay tiêu dùng mới chỉ chiếm khoảng 8% tổng dư nợ tín dụng của toàn hệ thống, cho thấy hoạt động này còn rất nhiều tiềm năng phát triển. 

Nguyên nhân tín dụng tiêu dùng tăng cao và có tiềm năng phát triển chủ yếu do dân số trẻ và dân số thành thị tăng cao khiến gia tăng nhu cầu về nhà ở. Đồng thời, do người dân chuyển dần từ thanh toán bằng tiền mặt sang thanh toán qua ngân hàng, và có xu hướng sẵn sàng vay nợ cho các nhu cầu của đời sống. Hơn nữa, cho vay tiêu dùng ở Việt Nam được hưởng lợi từ mức tăng trưởng kinh tế tương đối cao, nhu cầu tiêu dùng lớn, hệ thống TCTD ngày càng phát triển, đa dạng hóa hoạt động theo hướng hiện đại phù hợp với thông lệ quốc tế, qua đó luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của người dân.

Giới hạn cho vay tiêu dùng giải ngân trực tiếp cho khách hàng là cần thiết

Trong Thông tư 18, có những quy định mới, cụ thể như quy định về giới hạn cho vay tiêu dùng giải ngân trực tiếp cho khách hàng vay đối với các khoản vay có giá trị lớn (trên 20 triệu đồng). Theo đó, không hạn chế đối với nhu cầu món vay nhỏ dưới 20 triệu đồng, đáp ứng nhu cầu vay vốn chính đáng, hợp pháp phục vụ đời sống, tiêu dùng của nhân dân, góp phần đẩy lùi “tín dụng đen”. Quy định này cũng giúp cho các CTTC đẩy mạnh hoạt động tại các vùng nông thôn với nhiều món vay tiêu dùng nhỏ lẻ.

Theo các chuyên gia, việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quy định một tỷ lệ giải ngân bằng tiền mặt trong tổng dư nợ cho vay tiêu dùng là cần thiết. Quy định này cộng với việc tăng cường giám sát, kiểm soát của chính các tổ chức cho vay sẽ giúp hạn chế nợ xấu từ hoạt động cho vay tiêu dùng.

Thông tư quy định đến ngày 1/1/2024, các CTTC mới phải tuân thủ tỷ lệ cho vay tiêu dùng giải ngân trực tiếp cho khách hàng tối đa 30% tổng dư nợ tín dụng tiêu dùng, do vậy, không tác động nhiều đến hoạt động cho vay tiêu dùng của các CTTC do đã có thời gian chuyển tiếp để đảm bảo tuân thủ các tỷ lệ theo lộ trình.

Ngoài ra, theo Nghị định số 39/2014/NĐ-CP về hoạt động của CTTC, công ty cho thuê tài chính thì CTTC được cấp tín dụng tiêu dùng (bao gồm: cho vay tiêu dùng (cho vay giải ngân cho bên cung ứng hàng hóa, dịch vụ và cho vay giải ngân trực tiếp cho khách hàng) và phát hành thẻ tín dụng); cho vay phục vụ nhu cầu đời sống trong giới hạn 30% tổng dư nợ. Do vậy, nếu tính cả dư nợ cho vay phục vụ nhu cầu đời sống thì tỷ lệ cho vay tiêu dùng giải ngân trực tiếp thực tế (cho vay tiêu dùng, cho vay phục vụ nhu cầu đời sống) trên tổng dư nợ còn cao hơn mức 30%.

Các quy định trên nhằm triển khai thực hiện Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 25/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ (Chỉ thị 12), trên cơ sở mục tiêu quản lý nhà nước, lộ trình thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ và NHNN. Qua đó, vừa thúc đẩy vai trò của các CTTC tiêu dùng, đồng thời phải có kiểm soát để giảm rủi ro phát sinh từ việc các CTTC tập trung cho vay tiêu dùng giải ngân trực tiếp trong thời gian qua. Các quy định này cũng nhằm đa dạng hóa sản phẩm, hướng tới khách hàng có nhu cầu vay tiêu dùng thực sự, từ đó giảm rủi ro, khiếu nại, tranh chấp từ khách hàng, giảm lãi suất cho vay, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng. Và cuối cùng là để đảm bảo cho vay tiêu dùng phát triển an toàn, bền vững, lành mạnh. Do đó, việc quy định giới hạn cho vay tiêu dùng giải ngân trực tiếp cho khách hàng là cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Tăng cường trách nhiệm trong cho vay của CTTC

Về quy định thu hồi nợ, giải quyết khiếu nại của khách hàng, Thông tư 18 quy định: Biện pháp đôn đốc, thu hồi nợ phù hợp với đặc thù của khách hàng, quy định của pháp luật và không bao gồm biện pháp đe dọa đối với khách hàng, trong đó số lần nhắc nợ tối đa 5 (năm) lần/1 (một) ngày, hình thức nhắc nợ, thời gian nhắc nợ do các bên thỏa thuận trong hợp đồng cho vay tiêu dùng nhưng phải trong khoảng thời gian từ 7 giờ đến 21 giờ; không nhắc nợ, đòi nợ, gửi thông tin về việc thu hồi nợ của khách hàng đối với tổ chức, cá nhân không có nghĩa vụ trả nợ cho CTTC, trừ trường hợp có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; bảo mật thông tin khách hàng theo quy định của pháp luật.

Quy định này để hạn chế tình trạng một số CTTC nhắc nợ, đòi nợ quá nhiều, thông tin về tình trạng khoản vay của khách hàng, đòi tiền cá nhân, tổ chức không có nghĩa vụ trả nợ, thông tin sai về nghĩa vụ nợ tại Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (CIC), bảo mật thông tin khách hàng chưa phù hợp quy định pháp luật, gây bức xúc dư luận, tăng cường cho vay có trách nhiệm của CTTC, bảo vệ quyền lợi của khách hàng vay.

Bên cạnh đó, CTTC phải cung cấp cho khách hàng dự thảo hợp đồng cho vay tiêu dùng, giải thích chính xác, đầy đủ, trung thực các nội dung cơ bản tại hợp đồng cho vay tiêu dùng, trong đó bao gồm cả quyền và nghĩa vụ của khách hàng vay tiêu dùng, các biện pháp đôn đốc, thu hồi nợ, biện pháp xử lý trong trường hợp khách hàng không thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng cho vay tiêu dùng và có xác nhận của khách hàng về việc đã được CTTC cung cấp thông tin theo quy định tại khoản này, để khách hàng xem xét, quyết định trước khi ký kết hợp đồng cho vay tiêu dùng.

CTTC cũng phải quy định cụ thể trách nhiệm của người quản lý, phụ trách điểm giới thiệu dịch vụ trong việc báo cáo, cung cấp thông tin, tài liệu theo yêu cầu của NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố nơi có điểm giới thiệu dịch vụ.

Ngoài ra, Thông tư 18 còn bổ sung quy định trách nhiệm của các đơn vị thuộc NHNN nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi cho NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố trong việc thanh tra, giám sát hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện, điểm giới thiệu dịch vụ của CTTC trên địa bàn.

Bài đăng trên Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ số 20 năm 2021

Tạo Không Gian Mạng Phát Triển An Toàn, Lành Mạnh

Hiện nay, không gian mạng đang phát triển mạnh mẽ, tạo ra nhiều lợi ích nhưng cũng mang lại những thách thức to lớn đối với các quốc gia, trong đó có nước ta. Tội phạm an ninh mạng phát triển nhanh, tình trạng nhiễu loạn thông tin có nội dung xấu, độc hại, xuyên tạc, bôi nhọ, vu khống, xúc phạm nhân phẩm diễn ra tràn lan. Do đó sự ra đời của Luật An ninh mạng là cấp thiết.

Cán bộ Phòng An ninh Kinh tế, Công an tỉnh trao đổi về công tác đảm bảo an ninh mạng.

Điều 8, Luật An ninh mạng có quy định rõ những hành vi bị nghiêm cấm trên không gian mạng gồm: Sử dụng không gian mạng để thực hiện hành vi tổ chức, hoạt động, cấu kết, xúi giục, mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo, đào tạo, huấn luyện người chống Nhà nước; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc; thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho các hoạt động kinh tế – xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác; hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội, mua bán người; đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy, tội ác; phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng; xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội… Những quy định trên là cơ sở pháp lý góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Cũng như nhiều địa phương khác, trên địa bàn tỉnh đã có nhiều nạn nhân bị lừa đảo, nói xấu, bôi nhọ trên mạng xã hội… Tuy nhiên, cơ quan chức năng rất khó khăn khi truy tìm thủ phạm, hoặc nếu khi phát hiện thì chưa có hành lang pháp lý, hoặc chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe. Ví dụ điển hình trường hợp ông L.Q.H, trú tại thị trấn Sơn Dương (Sơn Dương) bị kẻ gian lừa đảo chiếm đoạt số tiền 35 triệu đồng. Ông H có con gái đang xuất khẩu lao động tại Nhật Bản và gia đình thường xuyên liên lạc với con gái qua mạng xã hội Facebook. Ngày 19-3-2018 đối tượng xấu đã đánh cắp mật khẩu và truy nhập vào tài khoản Facebook cá nhân của con gái ông H, rồi nhắn tin cho ông H với nội dung xin tiền đóng bảo hiểm. Cùng ngày ông H đã chuyển số tiền 35 triệu đồng đến tài khoản ngân hàng mà kẻ gian đã cung cấp. Chỉ đến khi liên lạc được với con gái sau đó, ông H mới phát hiện mình đã bị lừa. Vụ việc trên đang được Công an huyện Sơn Dương điều tra làm rõ.

Theo Thượng úy Hà Trung Kiên, Đội trưởng Đội An ninh bưu chính, viễn thông và Internet, Phòng An ninh kinh tế, Công an tỉnh, qua kiểm tra cho thấy đa số các cơ quan, ban, ngành và các địa phương vẫn còn tồn tại những hạn chế như: Đơn vị chưa coi trọng đầu tư các trang thiết bị, nguồn nhân lực có chất lượng phục vụ công tác đảm bảo an ninh mạng. Một số cán bộ, công nhân viên chức, người lao động chưa hiểu rõ và chấp hành nghiêm quy định khi sử dụng máy tính có kết nối mạng Internet trong soạn thảo văn bản, gửi các tài liệu quan trọng qua thư điện tử, mạng xã hội hoặc sử dụng thiết bị lưu trữ ngoài mà chưa được kiểm định nên dễ bị lộ, lọt bí mật nhà nước, bị kẻ xấu đánh cắp thông tin. Từ đầu năm 2018 đến nay, Công an tỉnh đã có 5 thông báo đến các cơ quan, ban ngành và các địa phương về những lỗ hổng bảo mật cần nhanh chóng được khắc phục, các mã độc nguy hiểm, các thiết bị máy tính bị cài cắm mã độc trước khi xuất xưởng.

Để tăng cường công tác đảm bảo an ninh mạng, an toàn thông tin, tháng 6 vừa qua, UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo, yêu cầu các sở, ban, ngành và các huyện, thành phố thực hiện nghiêm Pháp lệnh Bảo vệ bí mật Nhà nước và các quy định về công tác đảm bảo an ninh, an toàn thông tin; phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra an ninh, an toàn thông tin các trang thiết bị kỹ thuật trước khi đưa vào sử dụng. Đồng thời, tăng cường rà soát hệ thống mạng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hoạt động lây nhiễm mã độc, cập nhật các bản vá bảo mật mới nhất, các máy tính phải được cài đặt phần mềm diệt virut, hệ điều hành và phần mềm ứng dụng cập nhật thường xuyên để hạn chế lỗ hổng bảo mật.

Đẩy Mạnh Cho Vay Tiêu Dùng Là Giải Pháp Để Chống “Tín Dụng Đen”

Để ngăn ngừa hoạt động “tín dụng đen” thì việc nỗ lực thúc đẩy sự phát triển của thị trường cho vay tiêu dùng (CVTD) cũng là một biện pháp hết sức căn cơ cần tính đến.

Với việc nâng cao cơ hội tiếp cận tài chính cho người dân (đặc biệt là những người dân có thu nhập thấp – nhóm khách hàng dưới chuẩn thường bị từ chối bởi các ngân hàng thương mại (NHTM) truyền thống), cho vay tiêu dùng (CVTD) sẽ góp phần làm giảm nhu cầu đối với các dịch vụ tín dụng phi chính thức, do đó, hạn chế cho vay nặng lãi. Vì thế, để ngăn ngừa hoạt động “tín dụng đen” thì việc nỗ lực thúc đẩy sự phát triển của thị trường CVTD cũng là một biện pháp hết sức căn cơ cần tính đến.

Theo bà Trần Thị Hồng Hạnh – Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng, do tín dụng đen là tín dụng “ngầm” ở thị trường phi chính thức, cả người đi vay và cho vay đều không xuất hiện nên việc phát hiện xử lý rất khó khăn. Do vậy phương án chủ yếu là biện pháp phòng, chống, ngăn ngừa. Đối với những người nghèo yếu thế trong xã hội vì hoàn cảnh mà phải vay nóng, cần nâng cao công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Song song đó, chúng ta cũng cần phát triển hoạt động của các tổ chức tín dụng phù hợp như Ngân hàng Chính sách xã hội, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô, tài chính tiêu dùng,vv, để hỗ trợ kịp thời nhu cầu vay vốn của tầng lớp dân cư thu nhập thấp.

Phát triển CVTD là hạn chế “tín dụng đen”

Các chuyên gia tài chính – ngân hàng cho hay, thời gian qua, các hình thức cho vay tiêu dùng, vay kinh doanh ngắn hạn trả góp đã được các ngân hàng phát triển mạnh giúp chiếm lại thị phần của tín dụng đen, hạn chế tình trạng cho vay nặng lãi.

Theo luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch CLB Pháp chế ngân hàng, một trong những lý do quan trọng hàng đầu để tín dụng chính thức đóng vai trò thay thế tín dụng đen là lãi suất thỏa thuận, bởi nó chứa đựng đầy đủ yếu tố thị trường bên trong hai chữ “thỏa thuận” đó. Ông Đức phân tích, hầu hết các tổ chức tín dụng đều mong muốn phát triển sản phẩm cho vay tiêu dùng đối với cá nhân. Tuy nhiên, do đồng thời quản lý cả những khoản vay của các tổ chức với hạn mức lớn và có tài sản bảo đảm theo phương thức truyền thống nên những quy định của ngân hàng đòi hỏi điều kiện, hồ sơ chặt chẽ, giấy tờ bài bản. Đó cũng chính là lý do để các công ty tài chính ra đời, thực hiện các dịch vụ cho vay tiêu dùng với các thủ tục hết sức đơn giản, dễ dàng, linh hoạt nhằm từng bước đẩy lùi tín dụng đen trên thị trường.

Trước những lo ngại, cho vay tiêu dùng hiện đang có mức lãi suất khá cao và có nguy cơ trở thành đầu mối của “tín dụng đen”, TS Lê Xuân Nghĩa khẳng định: “Tín dụng tiêu dùng hay các công ty tài chính không những không phải là tín dụng đen, mà còn là một cứu cánh cho những “khách hàng” của nạn này. Còn nếu muốn nói tới khía cạnh lãi suất cao thì cần hiểu rằng, rủi ro cao sẽ song hành với lãi suất cao là chuyện đương nhiên.Cao ở đây là so với các khoản vay giá trị lớn, thời gian dài và có tài sản đảm bảo, chứ nếu so với những rủi ro tiềm ẩn của loại hình vay tiêu dùng tín chấp thì lãi suất này là hợp lý.”

Về vấn đề này, chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu đánh giá, cần hết sức tránh sự nhầm lẫn giữa hai khái niệm: lãi suất thỏa thuận giữa người cho vay và đi vay trên cơ sở thương mại và lãi suất áp đặt trong tín dụng đen, vẫn thường được gọi là lãi suất “cắt cổ”. Theo ông Hiếu, sẽ rất khó mở rộng loại hình cho vay tiêu dùng, nếu như ấn định trần lãi suất chung với cho vay bên ngoài với một mức thấp. Trần lãi suất dự kiến 20%/ năm là hoàn toàn xa rời thực tế, sẽ dẫn đến phần lớn giao dịch phạm luật và hạn chế kênh cho vay chính thức, khuyến khích hoạt động cho vay tự phát, gồm cả cho vay nặng lãi. Tổ chức tín dụng là những định chế cho vay chuyên nghiệp, do đó cho dù được phép thỏa thuận mức lãi suất thì họ vẫn sẽ giữ lãi suất ở mức hợp lý, điều chỉnh theo sự cạnh tranh của thị trường. Vì vậy, các giới hạn đặt ra đối với cho vay bên ngoài cần tham khảo ngay trên mức lãi suất hiện hành của các ngân hàng và các công ty tài chính, bởi cả hai đều là giao dịch hợp pháp, và các tổ chức tín dụng chịu sự điều chỉnh của Luật các tổ chức tín dụng và theo xu hướng thị trường.

Cho vay tiêu dùng từ các tổ chức tín dụng phi ngân hàng là hoạt động cung cấp các khoản vay quy mô nhỏ, thường không có thế chấp cho cá nhân để mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho các mục đích tiêu dùng của cá nhân và hộ gia đình, phân biệt với hoạt động cho vay thương mại nhằm hướng đến mục đích sản xuất, kinh doanh, thường được cung ứng bởi các ngân hàng. Hoạt động cho vay tiêu dùng đã sớm phát triển trong cuộc sống của con người và ngày càng được thúc đẩy bởi các nhu cầu phát triển của xã hội.

Có thể nói, hoạt động này không chỉ có ý nghĩa với từng cá nhân, mà còn mang lại những tác động tích cực cho toàn xã hội. Bên cạnh ý nghĩa nâng cao cơ hội tiếp cận tài chính cho người dân (đặc biệt là những người dân có thu nhập thấp, không có lịch sử tín dụng – đây là nhóm khách hàng dưới chuẩn thường bị từ chối bởi các NHTM truyền thống), nó còn giúp giảm nhu cầu đối với các dịch vụ tín dụng phi chính thức, do đó, hạn chế cho vay nặng lãi và kích cầu tiêu dùng, qua đó làm tăng sản lượng và tạo thêm các cơ hội việc làm, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của quốc gia. Chính vì thế, để ngăn ngừa hoạt động “tín dụng đen”, các cơ quan chức năng cần đưa ra các giải pháp đồng bộ, từ tuyên truyền cho người dân, đến việc ban hành các chế tài mạnh đủ sức răn đe với lối làm ăn phi pháp. Song song đó, những nỗ lực thúc đẩy sự phát triển của thị trường TCTD cũng là một biện pháp hết sức căn cơ cần tính đến.

Nguyên Trang Nguồn: Infornet

Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Góp Phần Hạn Chế Tín Dụng Đen Trên Địa Bàn Tỉnh Quảng Nam

Cùng với sự phát triển kinh tế thì mức tiêu dùng của người dân ngày càng tăng, theo đó nhu cầu tín dụng phục vụ đời sống, tín dụng tiêu dùng trên địa bàn cũng tăng cao trong thời gian qua. Hệ thống ngân hàng trên địa bàn và các công ty tài chính tiêu dùng phát triển mạnh mẽ nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp cận vốn vay của người dân.

 

 Tuy nhiên, mức cung vẫn chưa đáp ứng cầu, tình trạng cung cầu vốn chưa gặp nhau dẫn đến tình trạng cho vay nặng lãi vẫn còn diễn ra gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống người dân trên địa bàn.  

Bài viết bàn về nhu cầu, khả năng đáp ứng nhu cầu tín dụng tiêu dùng, tín dụng phục vụ đời sống; thực trạng tín dụng đen trên địa bàn; qua đó đề ra giải pháp phát triển tín dụng tiêu dùng an toàn, hạn chế thực trạng tín dụng đen trên địa bàn tỉnh.

 

Mạng lưới hoạt động của các tổ chức cho vay tiêu dùng  

Hiện nay, mạng lưới hoạt động của các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đã được mở rộng với 28 chi nhánh và 92 phòng giao dịch, trong đó: Ngân hàng Chính sách Xã hội (17 PGD); NHTM (71 PGD); QTD (4 PGD) đã có mặt đến địa bàn huyện, xã; riêng Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh có 26 chi nhánh cấp huyện trực thuộc Ngân hàng Nông nghiệp tỉnh. Đặc thù của tỉnh Quảng Nam có địa bàn trải rộng với 9 huyện miền núi, nơi chỉ có chi nhánh Ngân hàng NN & PTNT và Ngân hàng Chính sách Xã hội, các đơn vị này đã triển khai cho vay qua các Hội, đoàn thể để thực hiện vai trò là cánh tay nối dài của ngân hàng đến người dân vùng sâu, vùng xa.   

Bên cạnh đó, mạng lưới hoạt động của các công ty tài chính tiêu dùng trong thời gian qua không ngừng được mở rộng góp phần đáp ứng kịp thời nhu cầu tín dụng tiêu dùng ngày càng cao của người dân. Hiện có hơn 350 điểm giới thiệu dịch vụ của các công ty tài chính như: Cty tài chính Ngân hàng Việt Nam Thịnh vượng, Cty tài chính Ngân hàng Phát triển chúng tôi Cty tài chính PPF, Cty tài chính Quốc tế Việt Nam, Cty tài chính Prudential,… Các Công ty tài chính này không có trụ sở làm việc trên địa bàn, chỉ có nhân viên lưu động làm việc tại các trung tâm mua sắm, cửa hàng, siêu thị,… dưới hình thức bán hàng trả góp của các cửa hàng.  

Việc phát triển mạng lưới các tổ chức cho vay tiêu dùng trong thời gian qua đã tạo điều kiện thuận lợi cho tăng trưởng tín dụng phục vụ đời sống, cho vay tiêu dùng trên địa bàn.

 

Nhu cầu và khả năng đáp ứng nhu cầu tín dụng tiêu dùng của người dân trên địa bàn  

Một số chỉ tiêu kinh tế xã hội tỉnh Quảng Nam (Theo giá hiện hành):  

 

 

Các chỉ số tình hình kinh tế xã hội trên địa bàn cho thấy quy mô nền kinh tế tăng, cơ cấu GRDP tăng trưởng tích cực, thu nhập bình quân đầu người tăng cao, số người trong độ tuổi lao động tăng qua các năm. Mức đầu tư, tiêu dùng trên địa bàn tăng, tạo dư địa cho việc tăng trưởng tín dụng nói chung cũng như tăng trưởng tín dụng trên địa bàn nói riêng.  

Thị trường tín dụng tiêu dùng đang thật sự có vị trí, vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương, đặc biệt là ở khu vực nông thôn. Qua theo dõi số liệu thống kê cho thấy, cho vay tiêu dùng chiếm tỷ trọng ngày càng tăng trên tổng dư nợ cho vay nền kinh tế, sự đóng góp của tín dụng tiêu dùng trong tăng trưởng kinh tế là rất lớn.  

Để đáp ứng nhu cầu vốn đa dạng của khách hàng, các tổ chức tín dụng trên địa bàn đã triển khai nhiều chương trình, sản phẩm tín dụng tiêu dùng với đối tượng cho vay được mở rộng như: Cho vay mua/nhận chuyển nhượng BĐS; Cho vay xây dựng mới và sửa chữa nhà; Cho vay mua nhà/đất dự án; cho vay mua nhà dự án siêu tốc; Cho vay mua xe ô tô mới, xe cũ đã qua sử dụng; Cho vay tiêu dùng có TSBĐ; Cho vay tiêu dùng không có TSBĐ; Cho vay thấu chi; Cho vay cầm cố các sản phẩm huy động vốn; Cho vay phát hành thẻ tín dụng,… đến từng hộ dân trên địa bàn tỉnh.   

Công tác tuyên truyền, quảng bá sản phẩm tín dụng được các ngân hàng thương mại chú trọng thực hiện tốt, thủ tục vay vốn được cải tiến theo hướng tinh giản nhằm tạo điều kiện cho người dân tiếp cận vốn vay, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng.  

Bám sát tình hình kinh tế xã hội địa phương, hệ thống ngân hàng trên địa bàn đã triển khai thực hiện có hiệu quả các chương trình tín dụng, dư nợ cho vay tăng trưởng cao trong những năm gần đây (năm 2016:+28,39%, năm 2017:+17,76%, năm 2018:+15,92%), theo đó tín dụng phục vụ đời sống, tiêu dùng cũng tăng tương ứng. Đến 31/12/2018, tổng dư nợ cho vay tiêu dùng trên địa bàn đạt 8.919,75 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 15% tổng dư nợ cho vay trên địa bàn, tăng 37,36% so với năm 2017. Dư nợ tập trung chủ yếu vào mục đích Cho vay để xây dựng, sửa chữa nhà và mua nhà để ở mà nguồn trả nợ bằng tiền lương, tiền công của khách hàng vay (49,33% dư nợ); mua thiết bị nội thất gia đình và đồ dùng gia dụng (26,87%). Các mục đích sử dụng vốn khác như: Mua phương tiện đi lại; chi phí học tập, chữa bệnh ở trong nước; văn hóa, thể thao, du lịch cá nhân; thấu chi qua tài khoản cá nhân… chiếm tỷ trọng dư nợ thấp.  

Lãi suất cho vay dao động trong khoảng 3,8% – 35,79%/năm, lãi suất 5%/năm của gói hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 02 (30.000 tỷ đồng), ngoài ra các NH TMCP cho vay lãi suất 4%-5% năm tính lãi suất theo số dư ban đầu. Lãi suất cho vay cao nhất của Khối NH TMNN là 18%/năm, của Khối NH TMCP là 35,79%/năm. Khách hàng cần đáp ứng các điều kiện vay vốn theo quy định của ngân hàng, các ngân hàng sàng lọc khách hàng theo quy định cho vay nội bộ. Những khách hàng không đáp ứng điều kiện vay vốn của ngân hàng sẽ tiếp cận vốn vay của công ty tài chính tiêu dùng với điều kiện vay thoáng hơn, khách hàng chỉ cần chứng minh thư, hóa đơn tiền điện,… có thể vay vốn, tuy nhiên lãi suất cho vay của công ty tài chính tiêu dùng cao hơn nhiều so với các NHTM.  

Trước những khó khăn của doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh, nợ xấu doanh nghiệp tăng, cùng với đó là việc xử lý nợ xấu gặp nhiều vướng mắc, các NHTM chuyển sang mở rộng cho vay tín dụng phục vụ đời sống, cho vay tiêu dùng. Do đó cung, cầu tín dụng cho đối tượng này cũng tăng cao liên tục, nợ xấu phát sinh tương đối thấp so với những đối tượng vay vốn khác, duy trì ở mức 0,3%.  

Nhu cầu tín dụng tiêu dùng ngày càng gia tăng cả ở khu vực thành thị và nông thôn. Nhu cầu mua sắm không ngừng gia tăng khi đời sống kinh tế – xã hội ngày càng phát triển, một bộ phận không nhỏ người dân, nhất là giới trẻ tìm đến dịch vụ vay mua sắm tiêu dùng ngày càng nhiều. Nắm bắt xu thế này, các công ty tài chính liên tục triển khai nhiều chương trình kích cầu tín dụng tiêu dùng với mức lãi suất hấp dẫn, điều kiện vay vốn phù hợp với từng đối tượng khách hàng. Không chỉ quảng bá rầm rộ, các công ty tài chính còn chủ động liên kết với các doanh nghiệp như các công ty bán thiết bị vật tư, siêu thị điện máy… để bán sản phẩm cho vay tài chính với thời gian giải ngân nhanh, thủ tục đơn giản, cam kết về thời gian xét duyệt đã tạo điều kiện cho khách hàng dễ dàng tiếp cận được vốn vay. Với ưu thế nhanh, gọn, đơn giản, thuận tiện, cho vay tiêu dùng đưa người dân tiếp cận gần hơn với nguồn vốn vay, nhằm phục vụ và nâng cao chất lượng cuộc sống.   

Những khách hàng không đủ điều kiện để tiếp cận nguồn vốn vay của ngân hàng vẫn có thể đạt được mục đích khi tìm đến với các công ty tài chính. Nhưng để tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra, người vay vốn cần nắm rõ những thông tin cơ bản nhất để trở thành khách hàng tiêu dùng thông minh. 

 

Thực trạng tín dụng đen trên địa bàn   

Theo thông tin từ Công an tỉnh Quảng Nam, trong thời gian qua, địa phương đã tập trung rà soát, triển khai các biện pháp đấu tranh, triệt phá, đẩy đuổi các băng nhóm, đối tượng hoạt động tín dụng đen trên địa bàn. Trong năm 2018, đã kiểm tra, phát hiện 04 vụ 15 đối tượng người ngoài tỉnh đến địa bàn tỉnh hoạt động cho vay nặng lãi với mức lãi suất trên 180%/năm dưới hình thức kinh doanh tài chính, dịch vụ cầm đồ với tổng số tiền cho vay là 8,6 tỷ đồng. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 02 vụ 05 bị can, áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với 04 bị can (bắt tạm giam 03 bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú 01 bị can) và truy nã 01 đối tượng về tội “cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”; đang củng cố hồ sơ xử lý 01 vụ 10 đối tượng.  

Qua rà soát, trên địa bàn có 29 băng, nhóm có biểu hiện nghi vấn hoạt động cho vay nặng lãi núp bóng kinh doanh dịch vụ cầm đồ, cho vay tín dụng tiềm ẩn nguy cơ kéo theo các hành vi khác như siết nợ, đòi nợ thuê, bắt giữ người trái pháp luật, cưỡng đoạt tài sản, đánh bạc và tổ chức đánh bạc,… gây mất an ninh, trật tự xã hội.  

 

Người dân thiếu thông tin về tín dụng đen, bị mắc bẫy của các tổ chức, cá nhân cho vay dẫn đến gốc, lãi vay tăng cao, mất khả năng thanh toán. Mặt khác thủ tục vay vốn đơn giản, giải ngân nhanh, không cần tài sản thế chấp,… đã thu hút người vay đến với tín dụng đen.  

Người dân tìm đến các kênh tín dụng không chính thức khi không tiếp cận được nguồn vốn tín dụng chính thức. Đây đa phần là những khách hàng cá nhân không đủ điều kiện cho vay của ngân hàng, không được tiếp cận nguồn vốn của công ty tài chính hoặc không biết đến hoạt động của công ty tài chính, hoặc những người buôn bán, kinh doanh nhỏ lẻ cần vốn lưu động trong thời gian ngắn.  

Một trong những nguyên nhân của tình trạng tín dụng đen trên địa bàn nông thôn hiện nay là mạng lưới hoạt động của các tổ chức cho vay tiêu dùng trên địa bàn nông thôn mỏng, hiện nay chỉ có Ngân hàng No&PTNT và Ngân hàng Chính sách Xã hội, hoạt động của công ty tài chính tiêu dùng hạn chế (chủ yếu tập trung ở địa bàn thành phố, trung tâm mua sắm) dẫn đến người dân tiếp cận nguồn vốn hạn chế.  

Mặc dù hệ thống ngân hàng trên địa bàn đã tích cực tuyên truyền các sản phẩm tín dụng đến người dân nhưng đặc thù địa bàn miền núi dân cư thưa thớt, dân trí thấp nên việc tiếp cận thông tin hạn chế. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng tín dụng đen trên địa bàn nông thôn.  

Đẩy mạnh hoạt động tín dụng tiêu dùng lành mạnh của các TCTD trên địa bàn, góp phần hạn chế tín dụng đen  

 

 

 

Bốn là, các TCTD trên địa bàn có sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị – xã hội để tuyên truyền các sản phẩm tín dụng, chủ động đưa tin báo, đài địa phương để tuyên truyền sản phẩm tín dụng; nhân viên tín dụng tiếp cận trực tiếp khách hàng để giới thiệu, hướng dẫn khách hàng hồ sơ, thủ tục vay vốn.

 

Một số đề xuất để thúc đẩy hoạt động cho vay tiêu dùng lành mạnh, an toàn và hiệu quả, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi tín dụng đen  

Thứ nhất, trách nhiệm quản lý của Ngân hàng Nhà nước trong hoạt động cho vay chủ yếu trong phạm vi cho vay giữa các tổ chức tín dụng đối với khách hàng là tổ chức, cá nhân. Việc cho vay riêng lẻ giữa các tổ chức, cá nhân khác với nhau (không phải là hoạt động kinh doanh thường xuyên như tổ chức tín dụng) chưa được điều chỉnh về trách nhiệm quản lý của NHNN, việc cho vay giữa các tổ chức, cá nhân này được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận theo Bộ luật Dân sự, nếu có hành vi vi phạm cụ thể mới có thể xử lý theo Bộ luật Hình sự (tội cho vay nặng lãi). Vì vậy, cần có một cơ sở pháp lý để nhằm điều chỉnh hoạt động vay giữa các tổ chức, cá nhân (không phải là tổ chức tín dụng), cụ thể hóa những hành vi vi phạm và xác định trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền đối việc quản lý hoạt động cho vay này.  

Thứ hai, về các khoản cho vay tiêu dùng được các TCTD thực hiện đầy đủ các thủ tục như các khoản vay thông thường (về điều kiện, giải ngân, chứng từ,…), loại hình cho vay chưa linh hoạt, chưa đáp ứng hết các nhu cầu của khách hàng, Ngân hàng Nhà nước cần có quy định cụ thể trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng, các TCTD nghiên cứu đa dạng các hình thức cho vay, tạo điều kiện để khách hàng tiếp cận nguồn vốn vay an toàn, thuận tiện qua đó hạn chế tình trạng cho vay nặng lãi, tín dụng đen.  

Thứ ba, cho vay tiêu dùng của công ty tài chính diễn ra phổ biến, ngày càng phát triển tại các trung tâm mua sắm trên địa bàn; lượng nhân viên rất lớn, rải rác khắp nơi; lãi suất cho vay cao. Để hướng dẫn, quản lý hoạt động cho vay này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư số 43/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 quy định cho vay tiêu dùng của công ty tài chính. Tuy nhiên, việc quản lý hoạt động của các đơn vị này chưa thực sự hiệu quả, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động ngân hàng. Để không ảnh hưởng đến văn hóa kinh doanh, an toàn, hiệu quả hoạt động ngân hàng cần có biện pháp quản lý chặt chẽ công tác tuyên truyền, quảng bá sản phẩm của các công ty tài chính tiêu dùng.  

Thứ tư, tổ chức triển khai mạnh mẽ chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo quy định tại Nghị định 55/2015/NĐ-CP, Nghị định 116/2018/NĐ-CP và hướng dẫn của NHNN tại Thông tư 10 và Thông tư 25 để người dân nhanh chóng được hưởng những chính sách ưu đãi mới vừa được sửa đổi, bổ sung trong năm 2018. Việc nâng mức cho vay không có tài sản bảo đảm đối với các khách hàng này góp phần đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn của người dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng khách hàng thiếu vốn sản xuất kinh doanh và không có tài sản bảo đảm phải tìm đến các nguồn vốn khác như tín dụng đen.  

Thứ năm, tiếp tục tạo điều kiện mở rộng mạng lưới hoạt động của các tổ chức tín dụng ở những địa bàn có mạng lưới hoạt động ngân hàng chưa tương xứng với nhu cầu tiếp cận tín dụng, dịch vụ ngân hàng của người dân, nhất là những địa bàn đang là điểm nóng về tín dụng đen hiện nay để tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người dân.   

Tín dụng tiêu dùng còn dư địa rất lớn và đẩy mạnh tín dụng tiêu dùng sẽ là một trong những yếu tố quan trọng để đẩy lùi được nạn tín dụng đen. Do đó, cần phải mở rộng, phát triển tín dụng tiêu dùng, đặc biệt là tại khu vực nông thôn, vùng núi để giúp những người nghèo, những người có điểm tín dụng thấp được tiếp cận nguồn vốn chính thống và được pháp luật bảo vệ. Bùi Thị Nữ Nguồn: TCNH Số 7/2019

Bạn đang xem bài viết Phát Triển Thị Trường Cho Vay Tiêu Dùng An Toàn, Lành Mạnh trên website Theindochinaproject.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!